Twee dagen
in het Kamp bij het Kanaal St. Martin – 18/19 januari 2007
Nadat we de dag ervoor in Charleroi geweest
waren, besliste de delegatie van het ‘Collectief
Dankzij het Gemeenschappelijk Daklozenfront
hadden we tickets kunnen kopen voor de reis met een bus van EUROLINES. We waren allemaal overtuigd van
de noodzaak om internationale contacten te leggen teneinde zich te verenigen in
de strijd voor een afdwingbaar recht op wonen.
Wat er hier volgt is het verslag van vier
personen die hun solidariteit willen uitdrukken met alle daklozen die zich daar
bevonden. Een
verslag van alles wat wij gezien en gehoord hebben terwijl we donderdag en
vrijdag in het tentenkamp van ‘les enfants de
don quichotte’ aan de kaai van het Kanaal St.Martin, waar zich op dat ogenblik nog 259 tenten
bevinden die ongeveer 280 personen herbergen. Onder hen ook mensen zonder
papieren die in hongerstaking zijn gegaan naast het kanaal. De wind doet onze jassen
opbollen, de regen is nooit veraf.
De eerste dag, donderdag, hebben we geprobeerd
met iedereen te praten die we tegenkwamen al was het maar om te weten tot wie
we ons moesten wenden teneinde meer informatie los te krijgen en een afspraak
te kunnen maken met een van de broers Legrand of een andere verantwoordelijke. Die dag hebben we slechts
één verantwoordelijke gevonden en dan nog ’s avonds laat. We waren
gelukkig dat hij ons de volgende dag om 13.00 u. wilde
ontvangen.
In de namiddag zijn we een kraakpand aan de
Beurs in het centrum van Parijs gaan bezoeken, boven een bank, maar ze hebben
ons niet willen binnen laten. “We zitten vol, het is
onmogelijk”, zei de man die toevallig de deur kwam
opendoen.
Aangezien we veel te moe waren om de hele nacht
op straat te blijven, besloten we die nacht dan maar te gaan slapen in een jeugdherberg. Een
aantal mensen onder ons hadden de voorgaande dagen al slapeloze nachten
gepasseerd.
Vrijdag zijn we dan opnieuw naar het kamp gegaan. Het was
daar dat we uiteindelijk Martin Choutet,
één van de verantwoordelijken die ons afspraak had gegeven,
ontmoet hebben. Gelukkig had hij een halfuurtje in zijn overvolle agenda
gevonden voor een onderhoud met ons. “De verantwoordelijkheden
zijn slecht verdeeld”, zegt hij terwijl hij bijna ieder individu dat we
tegenkomen de hand blijft schudden. Het is duidelijk dat hij eraan
houdt goede contacten te onderhouden met al degenen die aan de rand van het
water verblijven.
We hebben ons geïnstalleerd op het terrasje
van een klein cafeetje dichtbij het hospitaal. Zijn kameraad Eric komt er ook
even bijzitten. We
hebben hem voorgesteld ons te vertellen wat hij zou denken van een Europese actie.
Stefan (voor het Collectief 103): Les enfants de don quichotte hebben andere daklozen in heel Europa veel hoop gegeven. Wij
zijn de ex-bezetters van de Waterloolaan
Eergisteren
zijn we naar Charleroi gegaan, waar men ook tenten heeft opgezet op de kaai van
de Samber. Sinds 13 januari heeft men
hetzelfde gedaan in Barcelona. Wij brengen u eveneens een groet
van het Gemeenschappelijk Daklozenfront, we willen graag vernemen of we alle
vrijheid hebben om een daklozententenkamp in België te organiseren.
De
problemen van de daklozen en mensen zonder papieren zijn dus een Europees
probleem dat een oplossing vraagt op internationaal niveau. Kunnen wij al die
verbanden ontkennen en ons permitteren om geen solidariteit in andere landen te
zoeken? Wij
zijn klaar om duurzame contacten te leggen en we willen een deel van de
verantwoordelijkheid dragen. In de eerste week van april
vertrekken wij naar Barcelona met dezelfde vraag: zou het mogelijk zijn een
manifestatie te organiseren op dezelfde dag in heel Europa ?
Martin: Van elke
stad zou er een vertegenwoordiger moeten zijn voor de internationale manifestatie. Ik
bedoel daarmee een internationaal kamp, want een betoging zal niets veranderen. We
kunnen nooit hetzelfde aantal mensen op de been
brengen als zij die zich tegen het CPE verklaarden. Integendeel, het is eerder onze
symboliek die hier belangrijk is. In geval van een Europese
manifestatie zouden we het moeten doen met vertegenwoordigers van elke
organisatie of van elke stad.
“Les enfants de don quichotte”
hebben nu succes, maar dat is slechts dankzij het feit dat we ons van in het
begin als apolitiek, open voor allen, humanistisch, pacifistisch en bovenal
onafhankelijk geprofileerd hebben.
Stefan: Vertel ons
een beetje de geschiedenis van deze actie. Welke organisaties waren erbij
betrokken en wie ondersteunt jullie?
Martin: De geschiedenis? Ik
geloof dat we succes gekregen hebben omdat we
apolitiek en niet-politiek gebleven zijn.
Dat
is heel belangrijk voor ons. Want het is juist dat wat de zaken doet bewegen. We hebben niet alles willen
vermengen: voor ons wil dat zeggen dat we het recht op wonen en het recht op
onderdak (voor mensen zonder papieren) niet met elkaar willen verwarren. De
mensen zonder papieren wachten allereerst op hun regularisatie, daarna zullen
zij het recht op wonen verkrijgen. Nu vragen we echter een recht op onderdak
voor allen, om op die manier ook de hele polemiek te kunnen ontwijken. Want het is veel te complex. We hebben
ook problemen met extreem-rechts hier in Frankrijk,
we willen hen niet teveel koren op de molen geven. We trachten vooral de
mensen te verenigen en een consensus te vinden tussen de verschillende
organisaties, of ze nu katholiek zijn of niet. We zoeken alle burgers te
verenigen, we maken geen verschil tussen dakloze en andere Parijzenaars.
Ik weet
maar al te goed dat we ook fouten gemaakt hebben. We hebben niet iedereen
kunnen ontvangen die zich hier is komen aanbieden en ze zijn daarna vertrokken. Een
veel te kleine groep mensen moet het volle gewicht dragen. Ook de bevoorrading, het
informeren van de mensen, dat alles is een beetje verkeerd gegaan omdat men
niet alles tegelijk kan doen.
Eric : Er is
altijd wel de mogelijkheid om geld en steun te vinden. Zeker hier, we kunnen altijd iets
vinden, maar je moet ook de mensen hebben die hun tijd willen investeren om
organisaties te contacteren en de vraag te stellen.
Martin : We moeten
zowel met grote als met kleine organisaties werken. De grote organisaties hebben
immers de opvang georganiseerd waar men nu niet meer heen wil gaan. We zullen
in ieder geval verder gaan. We kunnen hen wantrouwen, maar
een mobilisatie is rond universele fundamenten gebeurd, allemaal samen kunnen
we iets fundamenteels en essentieels veranderen. We verdedigen geen ideologie,
maar eerder de rechten van iedereen. De humanistische waarden en de
mensenrechten zijn ons niet vreemd.
We hebben
een Overeenkomst (Charte) opgesteld: we hebben die
bediscussieerd samen met de organisaties. Vervolgens hebben ze getekend, en
gedurende zekere tijd zijn ze blijven tekenen. Daarna zijn we naar de politici gestapt. Zij hebben
ook getekend, omdat ze zich daarmee niet in één politiek kamp
zullen bevinden, er is geen politieke stellingname. Enkele
organisaties die zich sinds lange tijd bezighouden met het recht op onderdak
voor mensen zonder papieren voelen zich door ons voorbijgestoken, maar dat
hebben wij uiteraard niet zo gewild.
Manuel: Met de vzw
Bij Ons en Ressort Brussel hebben we een campagne gelanceerd over de sanitaire kwestie. Recht
op hygiëne voor iedereen !! We hebben hier zo’n
beetje overal in de stad openbare toiletten gezien. Dit bestaat nog niet in Brussel. Zijn er hier ook openbare
douches? En zijn ze gratis?
Martin : Er zijn toiletten geplaatst door de stad, en ze hebben er
hier nog enkele bijgezet aan de kaai sinds de tenten hier staan aan de kaai van
het kanaal van St. Martin.
De FENTSAE
is een grote officiële organisatie. Zij maken publicaties en doen
onderzoek. Naast vele anderen hebben zij ook druk gezet om te voorzien in
openbaar sanitair. Er zijn gratis openbare douches in openbare gebouwen. Veel
organisaties hebben zich al aan het thema van de publieke hygiëne gewijd,
er is niet alleen de DAL, de FENTSAE of NOVOX (ook een internationaal netwerk
van daklozen).
Stefan: Gisteren
hebben jullie met het Ministerie gesproken: wat hebben jullie besloten te gaan
doen?
Martin : We zullen
de tenten nu weghalen, de regering heeft schone beloftes gedaan, interessante voorstellen. Er
komt een opvolgingscomité dat in de gaten houdt of alles wordt
uitgevoerd zoals beloofd. Alle 15 dagen zullen we
vergaderen en verifiëren of alle mensen die op de kaai van het kanaal
zaten ook een oplossing zullen vinden. Er zijn er nog zo’n
280 ongeveer. En daarna kunnen we
nog uitbreiden want er zijn nog mensen die op wachtlijsten staan.
De
verschillende vormen van strijd moeten
niet steeds in dezelfde richting samenlopen, maar eerder
diversifiëren, uiteenlopen. We hebben de nadruk gelegd op het
recht op onderdak om geen discriminatie te veroorzaken tussen de mensen zonder
papieren en de anderen. De mensen zonder papieren hebben geen recht op wonen,
maar wel een recht op onderdak. We hebben ook geen verband gelegd
met het werk ondanks dat het een zeer interessant verband is.
Manuel : Zou het
mogelijk zijn de tenten naar Brussel te krijgen ? En vanaf wanneer? We hebben begrepen dat ze eerst
naar Spanje vertrekken?
Martin : Het
initiatief is vrij voor allen !! Indien jullie in België
willen beginnen, is er niemand van ons die jullie zal tegenhouden. We hebben de tenten zelf aan
25€/stuk gekocht bij DEKATHLON, een grote
winkel die kampeermateriaal verkoopt. We willen ook een model van sociaal werk
voorstellen. Nu
stelt men ons woningen voor. We zullen de tenten progressief
opbreken, één voor één, naargelang dat de mensen
een oplossing vinden.
Zoals ik al zei: de symboliek is belangrijk, niet het aantal. Een
klein tentenkamp zal overigens ter plaatse blijven.
Na het interview met Martin Choutet
zijn we nog een keer naar het uiteinde van het tentenkamp gewandeld. Daar
vonden we de hongerstakers. We hebben naar hun eisen
gevraagd, ze hebben geantwoord dat ze eerst een algemene regularisatie willen
voor allen, omdat ze dan ook recht hebben op wonen en niet alleen recht op
onderdak.
Een beetje verder, terwijl we de brug
oversteken, hebben we een groepje activisten gezien die iedereen te eten geven. We maken
er kennis met Jean-Pierre, één van de bewoners van het kamp. We brengen
hem op de hoogte van ons interview met Martin en alles wat hij heeft gezegd. Jean-Pierre
antwoordt, met een discours dat even overtuigend is als alle anderen die we al
eerder gehoord hebben:
Jean-Pierre : De mensen die zich nog altijd op de kaai bevinden willen
een collectieve oplossing voor hen allen. Ze willen een gebouw in
zelfbeheer nemen en het recht om er samen te verblijven. Indien “Les enfants de don quichotte”
zich laten vangen aan de discussies met CAPARCA en de andere instellingen zit
je in een psychiatrische inrichting voor je het weet. De groep is sterker dan het individu.
De mensen
die met de instellingen spreken eindigen ermee zichzelf te laten institutionaliseren,
want op die manier tracht de regering de zaken te sturen. Les enfants
de don quichotte zijn ongetwijfeld van goede wil,
maar deze actie is te moeilijk geworden om nog door zo weinig mensen beheerd te
worden. Ze
zullen ermee eindigen dat ze zich laten vangen door de politici die iedere dag
mooie beloftes doen.
Hebben wij
een oplossing? Wat
doen we hier dan aan de rand van het kanaal? Ik wil niet vertrekken noch mijn
tent afbreken voordat het zeker is dat de beloftes iets waard zijn in de realiteit.
Vervolgens zijn we naar metrostation Gallieni gewandeld, waar de bus ons opwachtte om terug naar
België te gaan.
De terugreis heeft drie uur en een half geduurd.
Stefan,
Nathalie, Manuel en Fred
http://lesoccupantsdu103.spaces.live.com